Het eenzame kuddebeest; de voordrachtskunstenaar en zijn publiek

De mens is een kuddebeest en ik mag daar graag misbruik van maken. De magie van het theater is een eufemisme voor onversneden machtswellust. Als je kuddebeesten in een kleine ruimte samenpropt, gaan ze hevig met elkaar in de weer. Een onbeheersbaar groepsproces is het resultaat. Maar stel je nu voor dat je die kuddebeesten zo gek krijgt om zich in schemerduister keurig in rijen op te stellen, de buren rechts en links goeddeels te negeren en schaapachtig naar voren te staren, waar een enkel, goed uitgelicht kuddebeest als enige het woord voert. Dan zitten de kuddebeesten elkaar nog even dicht op de huid, maar waar ze zich eerst allemaal even intensief tegen elkaar aanbemoeiden is er in de nieuwe situatie nog maar één kuddebeest dat het groepsproces actief stuurt. In de spotlights laaft het zich aan zijn vermogen om zijn publiek te bespelen.

De macht van het eenzame kuddebeest is echter niet onbeperkt. De voordrachtskunstenaar maakt de amorfe massa tot een enkel publiek dat als één man aan zijn lippen hangt. Maar die ene man houdt de voordrachtskunstenaar wel in een ijzeren houdgreep. Het eenzame kuddebeest legt het publiek zijn wil op, maar het publiek bepaalt welke wil het zich laat opleggen. Zodra het eenzame kuddebeest zijn toehoorders niet meer weet te boeien, beginnen die onderling te fluisteren en verdampt het publiek weer tot een amorfe massa.

Wat is nu de meerwaarde van dit merkwaardige spel? Zolang de podiumkunstenaar de gelederen van het publiek gesloten weet te houden, worden zijn toehoorders ontslagen van de noodzaak individueel stelling te nemen. Ze kunnen zich gedachteloos laten meeslepen. Even ontsnapt hun ontvankelijkheid aan de geselingen van het kritisch intellect.

Gaat dat echt zo in zijn werk? Dat ga ik vrijdag in Perdu ontdekken als ik een optreden geef tijdens een avond over voordracht en poëzie.

Vrijdag 8 juni
Poëziecentrum Perdu
Kloveniersburgwal 86, Amsterdam
20:30 uur
6 euro entree (5 euro met kortingskaart)
www.perdu.nl

Krijn Peter Hesselink

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe jouw reactie gegevens worden verwerkt.