Het Nederlandse woord ‘Walloon’

‘By a very strange chance, I do know a single word in Dutch: Walloon.’ Dit moet een van de meest zonderlinge zinnen zijn die ik ooit uit het Engels naar het Nederlands heb moeten vertalen. Voor Crossing Border ben ik gevraagd deel te nemen aan The Chronicles, een project waarbij vier jonge schrijvers, Hassan Bahara (NL), Priya Basil (UK), Crista Ermiya (UK) en Niels ’t Hooft (NL), zich samen met twee vertalers, Rhian Hepplestone (UK) en mijzelf, buigen over de kunst van het vertalen. Deze week komen we in Londen bijeen om van gedachten te wisselen en een optreden te verzorgen. Later zullen de auteurs tijdens Crossing Border dagelijks een column schrijven die Rhian en ik vervolgens vertalen. Het was Crista die mij in een eerste column confronteerde met het Nederlandse woord ‘Walloon’ dat haar deed denken aan ‘wealhas’, het Angelsaksische woord waar Wales aan is ontleend en dat, simpelweg, vreemdeling betekent. Ten einde raad schreef ik haar een e-mail, naar aanleiding waarvan zij het volgende nawoord aan haar column toevoegde:

‘Krijn Peter, de vertaler, laat me per e-mail weten dat Walloon helemaal geen Nederlands is. “Het is een vreemde gewaarwording,” zegt hij, “hoewel zonder meer intrigerend, om als Nederlandse lezer geconfronteerd te worden met een woord dat volgens de auteur Nederlands is, maar dat je niet, of niet echt, als zodanig herkent.” Hij wijst echter op een vergelijkbaar woord – Wallonië – dat refereert aan Franstalig België. Volgens zijn woordenboek zou het woord voor een inwoner van Wallonië – Waal – teruggaan op de Oud-Engelse term “wielisc”, dat zoveel betekent als vreemd, buitenlands… en Welsh.

Met een nogal dom gevoel zoek ik snel de plek op waar ik mijn ene Nederlandse woord was tegengekomen – een Engelstalige autobiografie van een Filippijns-Nederlandse schrijver – en zie dat het woord eigenlijk “allochtoon” was. Een vreemde route heeft mij vandaar naar de Belgen geleid: allochtoon = buitenlander = wealhas/wielisc = Wales + allochtoon = Walloon. De zonderlinge symmetrie ervan bevalt me, de manier waarop de verkeerde weg toch naar een woord voert dat betrekking heeft op taal en identiteit, waarbij Walloon gedefinieerd wordt als niet Vlaams. Ik email Krijn Peter over allochtoon; gelukkig blijkt dit authentiek Nederlands te zijn.’

Tot zover Crista. Voor de volledige columns, zie: www.crossingborder.nl/weblog_intro.php. Ik heb goede hoop nog vaak op dit soort inspirerende misverstanden te zullen stuiten, zowel in Londen als tijdens Crossing Border, waar ik overigens ook als dichter een optreden zal verzorgen, op zaterdag 24 november.

Crossing Border
18 t/m 24 november 2007
Den Haag
Koninklijke Schouwburg, Korte Voorhout 3
Nationale Toneel Gebouw, Schouwburgstraat 8
Festivaltent Teatro Cuatro, Lange Voorhout
www.crossingborder.nl

Krijn Peter Hesselink

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe jouw reactie gegevens worden verwerkt.