A man needs a maid

Zelf heb ik de plaat Harvest van Neil Young niet in de kast staan. Een vriendin wel. En als ik bij haar ben, mag ik hem graag opzetten, om bij voorkeur gelijk door te schakelen naar het nummer, ‘A man needs a maid’, een man heeft een dienstmeisje nodig, een wat seksistisch aandoende boodschap die er met groot bombast en de nodige strijkers bij de luisteraar wordt ingeramd. Het heeft me altijd geïntrigeerd hoe Neil Young het voor mekaar kreeg zoveel gevoel in zo’n platvloerse behoefte te leggen.

Onlangs heb ik wel een andere plaat van Neil Young in huis gehaald, Live at Massey Hall, 1971. Bij dit solo-optreden, naar ik begrijp vlak voor de opnames van Harvest, begeleidt hij zich afwisselend op piano en gitaar en is hij voor zijn doen uitstekend bij stem (misschien dat ik een andere keer nog eens inga op zijn wanstaltige vocale prestaties op Tonight’s the night, ook een belangwekkende plaat). De live-versie van ‘A man needs a maid’ verhelderde veel voor mij.

Neil Young zit eenzaam achter de piano, laat zijn vingers wat over de toetsen fladderen, vertelt dat sommige mensen hun leven als een film beschouwen, als een broadway-musical, dat hij het volgende nummer als leidmotief voor de film van zijn leven heeft geschreven, hij begint te zingen, hij zou misschien een dienstmeisje moeten nemen, een onderkomen voor haar moeten regelen, dan zou ze dagelijks langs kunnen komen, op kunnen ruimen, eten voor hem kunnen maken, weer naar huis kunnen gaan, de piano zwelt aan voor het refrein, ik zet mij al schrap voor het dienstmeisje, maar in plaats daarvan volgt een veel primairdere hartekreet: ‘a man feels afraid,’ hij is bang en na nog even door te leuteren oven een actrice waarop hij laatst in de bioscoop verliefd is geworden vervolgt hij met een brug die op Harvest zou uitgroeien tot een afzonderlijk nummer (en een grote hit), meneer is ineens op zoek naar een ‘heart of gold’, reist er stad en land voor af, ‘and I’m getting old,’ die laatste mededeling hangt er een beetje bij, al rijmt ze ontegenzeggelijk, maar ze verraadt veel, je ziet hem al zitten, eenzaam op zijn ranch, ‘I live on a ranch now, lucky me,’ heeft hij zijn publiek even tevoren met een wrang lachje toevertrouwd, een ranch die nodig aan kant moet worden geholpen blijkbaar, maar dan haalt hij nog een laatste keer uit, met een vraag die volstrekt uit de lucht komt vallen, ‘and when will I see you again?’ Wat nou jij, welke jij? Je komt er als luisteraar niet achter.

Dit is een man die bang is voor intimiteit. Dit is een man die vraagt om een dienstmeisje omdat hij nauwelijks nog op een hart van goud durft te hopen. En dat op het hoogtepunt van zijn succes. Als er genoeg vrouwen te vinden zijn om het bed met hem te delen. En hij helemaal zo oud nog niet is. Roem maakt meer kapot dan je lief is. Gelukkig hoef je daar als dichter niet zo bang voor te zijn. Voorlopig kan ik nog wel onopgemerkt over straat.

Krijn Peter Hesselink

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.