Marc Kregting

Ik ontleende het gedicht destijds aan een ansichtkaart. Kregting had opgetreden in Perdu. Vrouw en kind had hij meegenomen. Het kind wilde geen seconde missen van haar vaders optreden en gaf daar uiting aan door luidkeels te blèren, met als gevolg dat hij naar het kantoor werd verbannen en alles miste. Aan het eind van die avond deelde Kregting zijn ansichtkaarten uit. Boekpublicaties waren achterhaald. Ansichtkaarten, dat was de toekomst. Maar wel een vluchtige toekomst. Ansichtkaarten raak je kwijt.

Ik vermoed dat Kregting het gedicht uiteindelijk wel degelijk ook in boekvorm heeft gepubliceerd, en wel in de dichtbundel Zoem!, maar als ik de webwinkel van Perdu daarop nasla, lees ik: ‘Momenteel niet op voorraad. Dit product is misschien moeilijk leverbaar.’ De afwijzing klinkt me door dat ‘misschien’ eigenlijk alleen nog maar onheilspellender in de oren. Maar ergens heeft het ook wel iets poëtisch. De eerste kiem weigert hardnekkig zich te laten reconstrueren.

Het gesprek kwam weer op Kregtings gedicht omdat Elsa nu een broertje heeft gekregen, Edo. Ik heb hem verwelkomd met een lied dat ik speciaal voor de gelegenheid heb geschreven. De ouders staan erop dat ik er ook een opname van maak. Anders gaat het maar verloren. Ik wil nog protesteren dat het toch ook wel iets poëtisch heeft als het welkomstlied even snel vervluchtigt als Edo’s eerste wankele schreden op het levenspad. Maar ik houd mijn mond al. Wat heb je nou helemaal aan poëzie?

Krijn Peter Hesselink

Net toen ik me opmaakte om naar De Balie af te reizen voor de opnames van Voetnoot, het wekelijkse voordrachtsprogramma dat de VPRO uitzendt in samenwerking met de SLAA, barstte er een ware wolkbreuk los. Zo kreeg mijn fietstocht nog bijna iets helfhaftigs. Haastig schoot ik in de bruine regenponcho die ik ooit heb aangeschaft voor een eenzame wandelvakantie in de Roemeense Karpaten (waar ze in de praktijk nog nooit van regen gehoord leken te hebben). Tegen de tijd dat ik in mijn onooglijke outfit op mijn fiets zat, was de wolkbreuk echter teruggebracht tot een miezerig buitje. Daar moesten we het maar mee doen. Er kwam een vrouw langsfietsen die van top tot teen was ingepakt en het gebrek aan hoosbuien leek te willen compenseren door een zo verregend mogelijk gezicht te trekken. Een vriendin in een kort rokje kwam haar achterna gepeddeld, een shagje in de hand. ‘Jezus, wat een rotweer,’ riep ze uit. Opgewekt nam ze nog een trekje. ‘Ik ben doorwééékt!’

Het Nederlandse weer is er vooral om over te praten. In De Balie stuitte ik echter op de gelauwerde romancier Marcel Möring, die niet direct uitnodigt tot koetjes en kalfjes. De presentatrice, Lotje IJzermans, bleek die inschatting met mij te delen. ‘[Je laatste roman] is een dik en doorwrocht boek,’ zei ze later in de uitzending tegen hem. ‘Je hoofdpersonage laat merken dat hij walgt van de oppervlakkige tijdgeest. Al die dingen schrokken me een beetje af toen ik bedacht: ik ga een heel kort gesprekje met je hebben. Over iets gezelligs.’ Möring lachte haar scrupules onbekommerd weg om vervolgens een verhaal voor te lezen over antisemitisme, kraamsterfte, existentiële nood.

Ook in de zaal werd het nodige afgelachen. Als we niet werden geïnterviewd, zaten Möring en ik op de voorste rij. Ons was verteld dat die voor ons gereserveerd was. Dat het merendeel van de stoelen achter ons ook leeg was, deed daar niets aan af. Wij zijn gezagsgetrouwe burgers, wij kennen onze plaats. Later kwam Manon Uphoff ons nog vergezellen. Ze stelde zich niet aan mij voor, we deden allebei alsof we elkaar al jaren kenden. Het werd een gezellige boel. Vooral toen collega-schrijver Nyk de Vries achter de microfoon plaatsnam en opmerkte dat hij ernaar streefde een verhaal te schrijven van precies honderd woorden, had de eerste rij het even niet meer van het lachen. Eigenlijk waren we gewoon jaloers. Hadden wij maar zo’n helder kwaliteitscriterium…

Krijn Peter Hesselink

De sopraan Ella Rombouts

De ingang van het Maison Erard aan de Keizersgracht wordt geflankeerd door twee staande piano’s waar ieder twee kandelaars aan bevestigd zijn. Vergruisde kaarswas ligt verspreid over de toetsen. Langs de muren staat een dozijn vleugels opgesteld. Daartussen is nog net plaats voor een dozijn stoelen. Evenveel publiek als piano’s, ik had het een mooie verdeling gevonden, maar helaas is er ook nog een balkon waar mensen kunnen toehoren.

Aan de muur hangen schilderijen van de pianobouwers die aan het Maison Erard ten grondslag hebben gelegen: Sebastien Erard (1752-1831) en zijn zoon Pierre Erard (1794-1855). De vleugels staan op wieltjes die op wieltjes staan; je gelooft het niet, maar het is echt zo. Omdat de pianist hierdoor niet goed bij de pedalen kan, heeft men een plank neergelegd voor de vleugel die straks bespeeld gaat worden. Een ordinaire plank van onbewerkt hout.

Schuin achter een gordijn is nog net een goed gevulde albertheijntas zichtbaar. Mede mogelijk gemaakt door. Eigenlijk hadden we korting moeten krijgen met een bonuskaart.

Een trap voert omhoog naar de eerste verdieping. Aan de trapleuning hangt een hockeystick. Er wordt hier geleefd. Al vermoedt de jongen die naast mij zit – op de eerste rij, zoveel rijen zijn er niet – dat de hockeystick dient om onbekwame muzikanten van het podium te jagen. Als we even niet opletten, is de hockeystick verdwenen. Het bloeddorstig publiek wordt tegen zichzelf in bescherming genomen.

Ik ben gekomen voor een optreden van de sopraan Ella Rombouts, op de vleugel begeleid door Hans Adolfsen. Ik ken Ella al jaren. Dat de mij onbekende tenor Eelke van Koot ook een paar liedjes gaat doen is een bonus. Maar eerst vertelt de heer des huizes, vrolijke krullen, waarom de vleugels van Erard zo bijzonder zijn. Bij normale vleugels zijn de snaren gekruist, waardoor alles met alles meetrilt en een grote volle klank zich concentreert in het midden van het instrument. Bij de Erard-piano’s gaat dit anders. De snaren lopen evenwijdig. Zelfs de nerf van het hout loopt evenwijdig met de snaren. Zo blijven de klanken netjes gescheiden.

Eelke opent het concert met enkele liederen van Franz Schubert. De klanken blijven inderdaad netjes gescheiden. Ik hoor mezelf denken: dit doet ie best goed, dat doet ie best goed. Ik ben een tevreden man. Maar dan komt Ella. En ineens denk ik niet meer. In de omgang wil Ella nog wel eens wat bedremmeld zijn, maar nu komt er zo’n rijke klank uit haar keel dat ik alleen maar weg kan dromen. In de hoogte wordt het nergens knerpend. In de diepte wordt het nergens dof. De melodieën zijn schitterend. Alles is schitterend. Ook de piano lijkt ineens veel meer dynamiek te hebben. De klanken mogen nog zo gescheiden zijn, maar ze zingen, ze zingen!

In de pauze vertelt de jongen naast me dat hij vooral is gekomen om zich eens onbeschaamd in Duitse romantiek onder te mogen dompelen. Ella zal straks nog twee van Richard Wagners Wesendonck-Lieder vertolken. Dat vindt hij de mooiste muziek die er is. Daarom werkt hij in een callcenter waarvoor hij Duitsers aan een hotel helpt. De Duitse Leitkultur dient verspreid over de gehele aarde. Ella’s zang heeft me in een lichte roes gebracht, waardoor ik niet anders kan dan het te beamen: deze muziek behoeft meer Lebensraum. Vanuit een ooghoek zie ik ondertussen de eigenaar van de hockeystick naar beneden komen, een jongetje van een jaar of twaalf, vrolijke krullen. Op sokken waagt hij zich tussen de muziekliefhebbers op zoek naar zijn stick.

Na afloop van het concert is de germanofilie van mijn kameraad geheel en al verzadigd. Hij is het met me eens. Het was een voortreffelijk optreden, maar om het helemaal af te maken zou Ella eigenlijk leunend tegen een van die twee krakkemikkige piano’s bij de ingang, met de kaarswas nog op de toetsen, het liefst in een rokerig café, wat jazz-standards moeten vertolken. ‘Body and soul.’ Of ‘Sophisticated lady.’ Een barst in haar stem zou ook fijn zijn. Er valt altijd nog meer te willen. Daar zijn we bloeddorstig publiek voor.

Krijn Peter Hesselink

Mijn broer in de voorstelling ‘Broerrr’. Foto: John Treffer

‘Als de dichter en theatermaker Sieger Baljon, beter bekend als broerlief, gevormd is door de kunsten, dan komt dat voor een deel op mijn conto. Ik heb de afgelopen twintig jaar nauwelijks een artistieke of intellectuele bevlieging gehad die ik niet vroeger of later op mijn kleine broertje heb botgevierd. Zo heb ik hem ingewijd in de poëzie van Lucebert, in de muziek van Leonard Cohen, in de romans van Bohumil Hrabal. Al doende heb ik ook allerlei artistieke waarden en normen op hem proberen over te brengen. Het besef dat kunst voor zichzelf moet spreken en ongeschikt is als medium voor politieke betogen. De gedachte dat de kunsten allicht een vormende rol kunnen spelen, maar dan wel op gepaste afstand van de actualiteit. Mijn kleine broertje is zoals het een klein broertje betaamt echter een stoute kleine broer. Hij heeft niet naar mij geluisterd.

Neem het gedicht “Nomen nescio”, dat hij vandaag op mijn speciaal verzoek heeft voorgedragen. Daarin geeft mijn broer uiting aan de politieke overtuiging dat het lovenswaardig is als activisten en krakers weigeren hun naam en identiteit te geven wanneer ze opgepakt worden door de politie. Zelf heb ik daar bedenkingen bij. Weliswaar vind ook ik dat niemand verplicht zou moeten worden om mee te werken aan de eigen veroordeling, maar tegelijkertijd ben ik van mening dat wie uit idealistische motieven het bevoegd gezag trotseert, dat het beste met open vizier kan doen.

Het voert te ver om alle voors en tegens van deze kwestie hier nu uitgebreid te gaan zitten ontleden. Waar het me vooral om gaat is de manier waarop het gedicht met deze materie omspringt, de manier waarop mijn broer zich met het gedicht in het publieke debat positioneert. Ik heb hem het al vaak horen voordragen, in keurige literaire zaaltjes als deze, in kraakpanden, bij demonstraties, en elke keer heb ik weer dezelfde ervaring. Ik word meegesleept door de beelden, door de retoriek, door de manier waarop hij zijn stem en zijn lichaam en heel zijn hebben en houden in de strijd werpt, maar tegelijkertijd word ik geplaagd door een stemmetje in mijn achterhoofd dat hardnekkig blijft roepen: “Ja maar, ja maar, ja maar… heb je hier wel aan gedacht, heb je daar wel aan gedacht?”

In onze gezamenlijke voorstelling Broerrr, waarmee we gisteren nog in de Roode Bioscoop stonden, beweert mijn broer dat ik niet tegen onzorgvuldig redeneren kan. Ik word daar kwaad van. Het probleem met “Nomen nescio” is nu dat mijn broer daarin voor mijn gevoel allerlei geldige redeneringen onder het tapijt veegt. Dat irriteert des te meer omdat hij me met zijn voordracht elke keer toch weer weet te raken.

Behalve door de kunsten zijn mijn broer en ik natuurlijk ook gevormd door onze ouders. Onze vader, hier aanwezig, is een wiskundige, een man die zelden op een ongeldige redenering valt te betrappen, iets wat hij onder meer bewerkstelligt door zich bij voorkeur pas uit te spreken als hij zeker heeft gesteld dat zijn redeneringen geen enkele ongeldigheid bevatten. Onze moeder, die vanavond veiligheidshalve naar Duitsland is uitgeweken, is een psychotherapeute. In tegenstelling tot haar man praat zij juist heel snel. Persoonlijk had ik dat jarenlang niet door. Ik moest er door anderen op worden gewezen. Maar inderdaad, onze moeder kan behoorlijk ratelen en daarbij wil er ook nog wel eens een ongeldige redenering tussendoor glippen. Dat hoeft haar beweringen echter niet perse te ontkrachten, voortgedreven als ze wordt door haar emotionele betrokkenheid. Als je morele kompas maar zuiver genoeg is, kun je ook met een gebrekkige redeneertrant op juiste conclusies uitkomen.

In mijn eigen werk ben ik altijd bang om uitspraken te doen die ik niet waar kan maken. Alles moet onder controle zijn, de vorm, de inhoud, alles moet kloppen. Als ik optimistisch gestemd ben, dan denk ik dat mijn werk hierdoor een bepaalde zuiverheid heeft. Op andere momenten bekruipt me de angst dat ik mezelf hierdoor nodeloos inperk. Ik speel het bij voorkeur op veilig. Als ik word uitgedaagd tot improvisatie, dan is mijn natuurlijke neiging om de kat uit de boom te kijken. Ik waag me pas in het strijdgewoel als ik helemaal heb uitgedacht wat ik wil gaan doen.

Mijn broer heeft geen last van dergelijke scrupules, hij stort zich erin en dat hij al doende fouten zal maken accepteert hij blijmoedig. Of nauwkeuriger: hij weigert blijmoedig zijn fouten als fouten te zien. Waarom zou een onafgemaakte zin of een op niets uitlopend idee minder waard zijn dan een keurig afgerond kwatrijn? Juiste in onze vergeefse pogingen laten we ons kennen.

Mijn broer zal de woekerende natuur dan ook altijd verkiezen boven de menselijke bouwdrift. Waar ik ernaar streef alles clean en helder te houden, daar plant hij onkruid in de strakgespannen lachrimpels van de stad. Waar ik mijn hoofd er voortdurend bij probeer te houden, daar schudt hij zijn kop eraf en blaast het de hoek in, paf! Waar ik me steeds keurig indek, daar kleedt hij zich uit om een jurk aan te trekken van versplinterd veiligheidsglas. Hij is een olifant in de porseleinkast, maar dan wel een die zichzelf bloot geeft, die zichzelf op het spel zet. De scherven snijden in het eigen vlees.

Als er iets is dat ik in mijn broer benijd, dan is het zijn talent voor de overgave. In het Arabisch noemen ze dat: islam.

In zijn beste werk ziet mijn broer ervanaf de eigen redeneringen op te leggen aan de materie. In plaats daarvan geeft hij zich over aan wat zich maar moge aandienen. Zijn kunst heeft geen vormende maar juist een ontvormende functie. Hij roept ons, zijn publiek, ertoe op ons niet langer vast te klampen aan rigide denkbeelden en identiteiten. Als we daar geheel en al gehoor aan zouden geven, zouden we de eigen identiteit langzaam voelen wegvloeien tot we ten slotte zelfs de eigen naam niet meer zouden herkennen. Nomen nescio. Dank jullie wel.’

Krijn Peter Hesselink

Anton Corbijn in 'Inside out'

‘Inside out’ verraadt nergens dat Corbijn de vrouw die hem interviewt als een persoonlijke vriendin beschouwt. Ogenschijnlijk laat hij zijn bekentenissen tegen heug en meug uit zich trekken. Hortend en stotend komt het eruit. Na een paar korte, enigmatische zinnen draait hij zich af en loopt weg van de camera.

Corbijn neemt Quirijns mee naar zijn dementerende moeder. Hij vraagt of die zijn keuze om popfotograaf te worden destijds afkeurde. Nee hoor, antwoordt zijn moeder. Zij en haar man waren hooguit bezorgd of hij daar wel fatsoenlijk mee in zijn brood zou kunnen voorzien. Begrijpelijke zorgen, maar Corbijn blijft graven. Zijn vader was dominee, zijn ooms waren dominee, iedereen was dominee, dan moet het toch haast wel een teleurstelling zijn geweest dat hij ervoor koos zich in de rock ’n’ roll onder te dompelen? Nee hoor.

Even later registreert de camera hoe Corbijns moeder zich achteloos laat ontvallen dat ze eigenlijk met iemand anders had willen trouwen, maar dat mocht niet van haar ouders. Corbijn is geen afgewezen zoon, hij is de zoon van een afgewezen vader.

Volgens zijn zus is Corbijn zo goed geworden omdat hij alles voor zijn kunst opzij zet. Hij heeft geen leven; hij heeft alleen zijn werk. Zelf zegt hij dat hij niet tot diepgaande relaties in staat is. Hij is voortdurend bang om afgewezen te worden. Misschien zijn zijn foto’s wel zo indringend omdat hij er een intimiteit in zoekt die normale mensen reserveren voor het contact met hun dierbaren.

In mijn voorstelling Broerrr verhaal ik hoe een ex ooit tegen me zei dat ze nog nooit eerder iemand had ontmoet die zo mogelijk nog geobsedeerder met zijn werk bezig was dan zijzelf. Destijds beschouwde ik dit als een compliment. Monomanie was het brandmerk van de ware kunstenaar. Bij het zien van ‘Inside out’ begon ik echter aan mezelf te twijfelen. Tegen de monomanie van Corbijn zou ik nooit op kunnen.

De vriendin met wie ik de film keek had andere prioriteiten. Ze vroeg zich vooral af hoe Corbijn het toch voor elkaar kreeg er voortdurend zo smaakvol bij te lopen. Zou hij zelf zijn kleren kopen? In zekere zin keek ze beter dan ik. Ze stelde zich een vraag die bij mij gisteravond pas opkwam tijdens het snijden van een uitje, een halve paprika en wat courgette: hoe authentiek is de Anton Corbijn die we in ‘Inside out’ te zien krijgen? Tijdens het fruiten van de ui begonnen mijn gedachten zich uit te kristalliseren. Tegen de tijd dat ik een eenpersoonsmaaltijd op mijn bord kon schuiven, was het tijd om mijn laptop open te klappen en aan dit stukje te beginnen.

A.L. Snijders in 'Een handige dromer'

Ook Conijn en Snijders zijn persoonlijke vrienden, maar anders dan bij Quirijns en Corbijn wordt dit van meet af aan expliciet uitgespeeld. Aan het begin van de documentaire vraagt Snijders aan Conijn hoe hij zich moet gedragen voor de camera. Conijn is tenslotte een filmmaker. Die heeft daar verstand van. Tegen het einde van de documentaire vraagt Conijn of Snijders de Constantijn Huygensprijs niet wat eerder in zijn leven had willen krijgen. Tuurlijk, antwoordt Snijders. En hij had ook wel geboren willen worden als miljonair. En hij had Conijn ook al wel willen kennen als vijftienjarige.

Snijders neemt de dingen zoals ze komen. Hij zou graag een roman schrijven, maar helaas, hij heeft er de discipline niet voor, hij laat zich veel te vaak van het toetsenbord weglokken om bomen te hakken, vensterbanken te schilderen, tractors te repareren. Hij is te laconiek om te proberen Conijns documentaire naar zijn hand te zetten, maar komt allicht juist daardoor precies zo over als hij over wenst te komen. Hij doet door niet te doen. (Tao.) Corbijn laat zich juist kennen door de manier waarop hij zijn eigen beeldvorming probeert te beïnvloeden en geeft de documentaire waar hij het onderwerp van is daardoor een extra spanning mee. Moeilijk te zeggen op wie ik het meeste zou willen lijken.

Krijn Peter Hesselink

De dichter Mustafa Stitou, onder meer verantwoordelijk voor de schitterende bundel Varkensroze ansichten, vertrouwde me ooit toe dat hij poëzie in zekere zin maar een tweederangs kunstvorm vond. Tegen de muziek zouden onze woorden het toch altijd afleggen. Zelf ben ik iets optimistischer gestemd. Waarom zouden woord en klank elkaar niet aan kunnen vullen? Naar aanleiding van mijn poëtische muziekvoorstelling Broerrr, die op donderdag 12 april te zien is in de Roode Bioscoop, heeft Sahand Sahebdivani me nu gevraagd een lijstje op te stellen met vijf van mijn favoriete nummers. Sahands weblog blijkt echter Engelstalig te zijn. Als rechtgeaarde moedertaalfetisjist kan ik dat niet over mijn kant laten gaan. Daarom hieronder de Nederlandstalige versie…

André Manuel: ‘Kraaien’

André Manuel houdt van zijn uit de Twentse klei getrokken woorden. Ze rollen door zijn mond en daveren door de zaal. Zelfs een nummer over zijn eigen dood wordt als vanzelf een loflied op het leven.

C.B.: ‘Whoa Buck’

Leadbelly, Muddy Waters, Mississippi Fred McDowell. De muziekgeschiedenis zou er anders hebben uitgezien als Alan Lomax er niet met zijn opnameapparatuur op uit was getrokken om de prachtigste volksmuziek vast te leggen. Eind jaren veertig bezocht hij de Parchman Farm in Mississippi, een gevangenis die zich erop toelegde zoveel mogelijk geld over te houden aan de dwangarbeid van zijn ingezetenen. C.B. laat horen hoe eenvoudig muziek kan zijn. Hij zingt tegen zijn muildier. Dankzij Alan Lomax mogen we meeluisteren. Overigens zijn ze sinds kort bezig vrijwel het volledige archief van Alan Lomax online te zetten, een ware hoorn des overvloeds: research.culturalequity.org

Billie Holiday: ‘This year’s kisses’

Jazz-zangeres Billie Holiday en tenorsaxofonist Lester Young hadden nog nooit met elkaar gespeeld toen ze op een magische winterdag in 1937 samen in de studio belandden. Lester Young laat zijn saxofoon dansen. Billie Holiday peurt een zeggingskracht uit de woorden die ik er anders nooit in zou hebben vermoed.

Charlie Parker: ‘Just Friends’

Soms heeft Mustafa Stitou ook gewoon gelijk en zijn woorden overbodig. Achteloos demonstreert Charlie Parker zijn fenomenale techniek en improvisatievermogen, maar dat machtsvertoon gaat nergens ten koste van waar het uiteindelijk allemaal om gaat: de muziek.

De Kift: ‘Hoofdkaas’

Er zijn weinig muziekgroepen die zo vasthoudend uiting geven aan hun liefde voor de literatuur als De Kift. Al meer dan twintig jaar brengen de heren gedichten en prozafragmenten van auteurs als Samuel Beckett, Jan Arends en Lucebert tot klinken. Het nummer ‘Hoofdkaas’, gebaseerd op een tekst van Werner Schwab, is mijn persoonlijke favoriet.

Krijn Peter Hesselink

© Keke Keukelaar

Oorspronkelijk waren we door de SLAA gevraagd voor een eenmalige voorstelling in de Melkweg, maar dat leverde zoveel positieve reacties op dat een vervolg niet uit kon blijven. Als volslagen onbekenden je een week na dato gaan emailen om te zeggen dat ze het zo mooi hebben gevonden, dan weet je dat je het er niet bij kan laten zitten. Tot mijn grote vreugde kunnen we nu bij de Roode Bioschoop terecht. Dus wie er op 12 januari niet bij was, kan op 12 april de schade inhalen!

‘Nomaden scheppen niets en honkvasten zijn te braaf,’ schrijft Georges Roditi. ‘Voor een groot oeuvre heb je een avonturier nodig die thuisblijft.’ Als mijn broer, theatermaker Sieger Baljon, de nomade is, dan ben ik de honkvaste avonturier. In Broerrr komen we door de verschillen in ons temperament op ramkoers te liggen. Bij de confrontatie komt een stroom verhalen, liedjes en gedichten vrij. Zo vertel ik hoe ik me ooit mijn huis uit liet jagen door mijn toenmalige vriendin en beschrijft mijn broer hoe hij op de vlucht voor de liefde platzak in Pakistan strandde. Contrabassist Bas Kisjes en multi-instrumentalist Sahand Sahebdivani helpen er een muzikaal feestje van te maken:

Mis het niet!

Donderdag 12 april
De Roode Bioscoop (Haarlemmerplein 7, Amsterdam)
Regie: Marijn de Langen
Aanvang: 20.30 uur
Entrée: € 12,50
Reserveren: www.roodebioscoop.nl

Het best bewaarde geheim van Amsterdam bestaat een jaar. Tot mijn vreugde mag ik terugkomen voor de jubileumeditie van zondag 4 maart. Naast mijn eigen optreden zijn er bijdrages van: Alma Mathijsen, Thomas Verbogt, Wim Brands, Akwasi, Tommy Ebben, T. Martinus, Sjoerd Kuyper, Anne Vegter, F. Starik, Beatrice van der Poel, het houdt niet op, ze gaan de hele nacht door. En dan schijnt er ook nog een jubileum-verrassing te komen…

Zondag 4 maart
Tabac (Brouwersgracht 101, Amsterdam)
Aanvang 19.30 uur
Gratis entree
sundayinthevillage.nl

Krijn Peter Hesselink

Als het televisieprogramma Man Bijt Hond vraagt: ‘Mevrouw Deckwitz, waarom heeft u voor dit gedicht gekozen?’, dan antwoordt zij: ‘Omdat het gedicht me behoorlijk veel troost heeft geboden in een periode waarin ik het in mijn liefdesleven even heel moeilijk had.’ Op verzoek van Perdu ben ik me net in het werk van Jeroen Mettes aan het verdiepen, wanneer ik Ellen Deckwitz dit hoor zeggen over mijn gedicht ‘Sorry’. Vererend. Maar ergens ook verontrustend. Jeroen Mettes is – en ik citeer – ‘principieel tegen troost.’

Op vrijdag 24 februari mag ik in Perdu reageren op Mettes’ opvattingen over ‘kleinkunstpoëzie’. Als podiumdichter word ik (net zoals Ellen Deckwitz trouwens) allicht geacht daar een representant van te zijn. ‘[D]e dichter zelf is door kleinkunstenaars van het podium verdreven,’ zo meent Mettes. Hij gebruikt de term ‘kleinkunstpoëzie’ om te ageren tegen Hagar Peeters, die in haar werk al te vrijblijvend schoonheid na zou streven. Wat er mis mee is om een gedicht simpelweg als mooi te beoordelen? ‘Eenvoudig. In de premoderniteit verwees een dergelijk oordeel naar een idee over schoonheid, naar een poëtica. Nu verwijst het vooral naar affect en effect; eigenlijk staat er: “Dit is een prettig gedicht. Het raakt me. Het is lekker. Ik ben er blij mee.” Het gedicht als consumptieartikel.’

Wie zich in zijn beoordeling van een gedicht door primaire emoties laat leiden, is lui in Mettes’ ogen. Emotie dient gewantrouwd: ‘het meest oppervlakkige geluk – het “geluk” dat opiniepeilers bedoelen als men mensen vraagt of ze gelukkig zijn – kan een symptoom zijn van de diepste wanhoop.’ Aan ons de uitdaging naar die wanhoop af te dalen.

Vrijdag 24 februari
Nederlandse poëzie in een wurggreep; een Mettes-Lexicon
Samen met: Jan Willem Anker, Piet Gerbrandy, Lucas Hüsgen, Saskia de Jong, Jonas Staal, Henk van der Waal
Perdu (Kloveniersburgwal 86, Amsterdam)
Aanvang 20.30 uur (deuren open 20.00 uur)
Entree € 10,- / € 5,-
Reserveren www.perdu.nl

Krijn Peter Hesselink

Een kleine fotorapportage van onze avondvullende voorstelling in de Melkweg van 12 januari 2012:

© 2012 John Treffer

© 2012 John Treffer

© 2012 John Treffer

© 2012 John Treffer

Met dank aan mijn broer Sieger Baljon, contrabassist Bas Kisjes, multi-instrumentalist Sahand Sahebdivani, fotograaf John Treffer, regisseuse Marijn de Langen, de mensen van de SLAA, de mensen van de Melkweg, Jasmin Hasler voor Siegers rugzak, Bram Giebels voor lichtadvies en iedereen die ik nog vergeet te noemen.

Krijn Peter Hesselink