En niet meer rijmen, nondeju!

‘Heyhey,’ zo opende Jasper, redacteur bij Nieuw Amsterdam, op joviale toon een email aan Karel, zijn toenmalige tennismaatje en mijn toenmalige huisgenoot. Aanleiding was een gedicht dat ik via Karel aan hem had doorgespeeld. Wat volgde was één van de pijnlijkste schrobberingen die ik ooit in ontvangst heb mogen nemen.

‘Het gedicht, een eerlijk oordeel: ik maakte op de middelbare school en op de universiteit tijdschriftjes met een paar vrienden omdat we poëzie belangrijk vonden, of eigenlijk: we vonden onze eigen poëzie belangrijk en niemand anders wilde die hebben, dus maakten we zelf een tijdschrift. We schreven gedichten zoals die jij me stuurde: loodzwaar, gebukt gaand onder rijmdwang, zowel wat betreft binnenrijm (“doken al mijn hoge ogen”) als eindrijm (“woorden in je oor giet” / “luister wel maar hoor niet”) – vooral dit laatste mag je echt nooit, nooit doen – , en het gebruik van grote, maar uiterst lege woorden als “holle frasen”, “ingeslapen hart”, “bedauwde glooiingen van onze landen” etc. etc. Het ritme is redelijk strak, maar dendert zo door dat je door het ritme het gedicht niet meer ziet. “Gevoel” is een slecht iets voor de poezie, behalve voor de liefhebbers van Anna Enquist, en de dichter in kwestie gaat te veel gebukt onder een schmerz die helaas niet overgebracht wordt op de lezer. Hij is nog te zeer op zoek naar eigen woorden, dicht nog niet uit de behoefte oorspronkelijk te zijn, maar wil vooral zo sierlijk mogelijk een persoonlijk beeld/verhaal verwoorden; het gedicht blijft steken in krullen en zwierige halen en mist elke urgentie. Toch… blijven schrijven. Hij moet proberen hetzelfde gedicht te schijven maar op een volstrekt andere toon, gebruik makend van woorden die hem pas in tweede instantie te binnen schieten. En niet meer rijmen, nondeju.’

Uiteraard verbood mijn trots mij Jaspers ideeën ook maar een seconde in overweging te nemen. Toch kwam het me niet slecht uit dat het gedicht in kwestie al langs natuurlijke weg uit mijn repertoire was weggevallen toen ik ruim twee jaar na dato opnieuw met hem in contact kwam. En ik durfde hem pas aan deze hele geschiedenis te herinneren toen het definitief was: ik debuteer in de herfst van 2008 met een dichtbundel bij uitgeverij Nieuw Amsterdam. Hoera!

Krijn Peter Hesselink

Het Nederlandse woord ‘Walloon’

‘By a very strange chance, I do know a single word in Dutch: Walloon.’ Dit moet een van de meest zonderlinge zinnen zijn die ik ooit uit het Engels naar het Nederlands heb moeten vertalen. Voor Crossing Border ben ik gevraagd deel te nemen aan The Chronicles, een project waarbij vier jonge schrijvers, Hassan Bahara … Continue reading “Het Nederlandse woord ‘Walloon’”

Getekend door Apartheid?

Taal is niet neutraal. In de recente geschiedenis is het Afrikaans nu eens gezien als de belichaming van de Apartheid, dan weer in de woorden van Jan Rabie als ‘een van Suid-Afrika se trotsste veelrassige prestasies’. Op 19 oktober onderzoekt poëziecentrum Perdu hoe de problematische status van het Afrikaans tot uitdrukking komt in de literatuur. … Continue reading “Getekend door Apartheid?”

Kinderrepubliek der Letteren

Of ik wel eens had opgetreden voor kinderen van vijf à tien jaar oud? Nee, dat kon ik niet beweren. Toch nodigde Spui 25 mij uit om samen met Robin Block een optreden en poëzieworkshop te verzorgen ter gelegenheid van Kinderboekenweek. Een interessante ervaring. Kinderboekenweek stond dit jaar in het teken van het ‘geheim’. Eerst … Continue reading “Kinderrepubliek der Letteren”

‘Harderwijker Slammer 2007’

‘Walk on the wild side,’ zo brulden blitse letters aan een wand van de Harderwijker concertzaal Estrado ons toe. We waren hier op uitnodiging van Apollo, een literair genootschap dat nu al zo’n dertig jaar groeit en bloeit onder de inspirerende leiding van stadsdichter Jos. Jos bleek een vriendelijk heerschap met een mooie snor. Hij … Continue reading “‘Harderwijker Slammer 2007’”

Amsterdam als Utrechtse buitenwijk

Het Poëziecircus is een vriendelijk stel mensen. Gina mag ik graag zien schitteren als ongepolijst juryvoorzitter van de ZinderZlam. Michaël, die gesoigneerde intellectueel, bewaart altijd zijn ironische distantie. Hanneke heeft een sardonisch gevoel voor humor. Alexis heeft een aandoenlijk zwak voor nette pakken (het liefst met hoge hoed). Om over de rest nog maar te … Continue reading “Amsterdam als Utrechtse buitenwijk”

De verwording van een intellectueel verantwoord dichter

Het keerpunt van mijn verjaardagsfeestje was ongetwijfeld het moment dat ik Marco Borsato opzette. ‘In de verte klinkt een stem, die ik herken van onze ruzies,’ zong ik hem na, ‘over kleine misverstanden, over grote desillusies.’ Het leed spoelde mij mee. Ontsteld zag men mij aan. Was dit de intellectueel verantwoorde dichter die men zo … Continue reading “De verwording van een intellectueel verantwoord dichter”